Tag Archives: ใช้กว้างขวาง อาจใหม่ในสังคมไทย

คำเหล่านี้ถือว่าใช้กันอย่างกว้างขวาง บางคำมีการทับศัพท์(แปลแบบ transliterate หรือ transcipt) ในหลายภาษา
มีการใช้ในภาษาไทยแบบทับศัพท์บ้าง แต่อาจจะยังไม่คุ้นเคยมากนัก

feminism เฟมินิสม์ feminist เฟมินิสท์ เฟมินิสต์

ความหมายในปัจจุบัน 

แนวคิดทางสังคมและความเคลื่อนไหวทางสังคมที่สนับสนุนความเสมอภาคของทุกๆเพศ.

แกนหลักของเฟมินิสม์ คือการต่อต้าน แพทริอาร์ชี. Patriarchy คือ แวลลู่ทางสังคมแบบเดิมๆ ที่จัดวางให้,คุณสมบัติที่มีแนวโน้มเชื่อมโยงกับความเป็นชาย, หรืออุดมคติของความเป็นผู้ชาย,ในสังคมเราอาจจะใช้คำว่า แมน, มีสถานะเหนือกว่าคุณสมบัติที่เชื่อมโยงกับความเป็นหญิง

รวมถึงต่อต้านภาพสเตอริโอไทพ์ของเพศชายและหญิงในอุดมคติ. ที่บีบให้ผู้ชายและผู้หญิงต้องทำตามความคาดหวังนี้และเปิดโอกาสให้บางคน,ซึ่งมีทุกเพศ,นำเอาภาพความคาดหวังนี้มาใช้เอาเปรียบและอะบิวซ์คนอื่น.

 

ความหมายในอดีต 

(เฟิร์สท์ เวฟ ) เฟมินิสม์ – หมายถึง การต่อสู้เพื่อ วีแมน ไรท์ส ที่ผู้หญิงส่วนใหญ่ยังไม่มีในยุคนั้น อย่างตรงไปตรงมาไม่ได้ครอบคลุมถึงปัญหาของแพทริอาร์ชีหรือปัญหาความเสมอภาคทางเพศของผู้ชายหรือเพศอื่นๆ

1st wave feminism เกิดขึ้นในสมัยที่ สถานะทางสังคมของผู้หญิงยังแย่กว่าทุกวันนี้มาก คือยังไม่มี  ไรท์ ทูโวท ยังไม่มีโอกาสในการทำงาน ยังไม่มีเสียงในพื้นที่สาธารณะ อยู่ภายใต้อำนาจของสามี ฯลฯ

2nd wave เฟมินิสม์  เกิดหลังจากที่ปัญหาที่มองเห็นได้ง่ายได้รับการแก้ไขไปใน เฟิร์สท์ เวฟ  เป็นเรื่องของสิ่งที่ชัดเจนน้อยกว่า  โอกาสในความก้าวหน้าทางการงาน ความรุนแรงในครอบครัว เซ็กชวลฮาราสเมนท์  อำนาจที่จะตัดสินใจมีหรือไม่มีลูก ฯลฯ

ภาพความทรงจำผิดๆเกี่ยวกับ 2nd เวฟ เฟมินิสท์ 

ธีมของการแคมเปญ ในยุค เซคันด์เวฟ   มักนัยยะอย่างหนึ่ง ที่คนมักจะเกิดอิมเพรสชันกัน ผู้หญิงถูกผู้ชายเอาเปรียบ (ซึ่งจริงบางส่วน  เพราะปัญหาแพทริอาร์ชี ซับซ้อนกว่านั้น และผู้ชายสามารถเป็นเหยื่อของแพทริอาร์ชีได้เหมือนกัน)

เวลาคนยุคปัจจุบันบอกว่าสนับสนุนเฟมินิสท์ ส่วนใหญ่ ไม่ได้หมายถึงในความหมายของเฟิร์สท์เวฟและเซคันด์เวฟ ซึ่งค่อนข้างแคบ

แต่เวลาคนต่อต้านเฟมินิสท์ มักจะคิดถึงความหมายแบบนี้  ซึ่งผิดที่ผิดทางมาก  เพราะแทบไม่มีใครที่สนับสนุนเฟมินิสท์จะหมายถึงสนับสนุนไอเดียแบบนี้แล้ว

ไพรเวซี privacy หมายความว่า

ไพรเวซี privacy  ภาพจาก freepik.com
ไพรเวซี privacy (freepik.com)

ไพรเวซี privacy นิยาม คำอธิบาย

สภาวะที่คนๆหนึ่งหรือคนกลุ่มหนึ่งสามารถปฏิเสธการเข้ามารับรู้สอดส่องอยากรู้ของคนอื่นในเรื่องที่อยู่ใน ไพรเวท สเปซ โดยที่อนุมานว่าเรื่องเหล่านั้นน่าจะไม่มีผลกระทบโดยตรงกับคนอื่นในสังคมหรือไม่น่าจะละเมิด ฮิวแมน ไรท์สของคนอื่น

อาจจะไม่สามารถหาบาวแดรีที่ชัดเจนสำหรับทุกสังคมได้ แต่หลักการว่าไพรเวซีเป็นข้อหนึ่งของฮิวแมนไรท์สนี่น่าจะถือว่าเป็นคอนเซนสัสของโลกได้

ออกเสียงในภาษาไทย ไพร- เว -ซี / ไพร -เว -ซี่

ดาต้า ไพรเวซี data privacy (Designed by D3images - Freepik.com)
ดาต้า ไพรเวซี data privacy (Designed by D3images – Freepik.com)

ข้อแตกต่างระหว่าง ไพรเวซี  กับคำว่า ความเป็นส่วนตัว ในภาษาไทยคือ ความเป็นส่วนตัวมีนัยยะ,เชิงสังคมวัฒนธรรมซึ่งไม่ใช่นัยยะตามตัวอักษร, ของ ความเป็น พรีวิลเลจ หรือเป็นสิทธิพิเศษเฉพาะบุคคล ที่ต้องประกาศหรือเรียกร้อง แต่ ไพรเวซี ที่ใช้กันในความหมายสากล มีนัยยะของความรู้สึกว่า มันคือสภาวะจำเป็นพื้นฐานที่ทุกๆคนควรจะได้รับ

มาจากคำว่า

Privacy ใน ภาษาอังกฤษ

เรฟเฟอเรนซ์

https://wikipedia.org/wiki/privacy

 

 

นิยามง่ายๆ ของ อิควอลิที vs อีควิที equality vs equity

นิยามแบบง่ายๆ เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง  อีควอลิที และ อีควิที

อีควอลิที equality คือ ให้โอกาสทุกคนเท่ากัน เหมือนๆกัน

อีควิที equity  คือ ทำให้แน่ใจว่าทุกคนสามารถเข้าถึงโอกาสได้เหมือนกัน

โดยเฉพาะให้คนที่โดยปกติแล้วไม่ค่อยมีโอกาส ให้เข้าถึงโอกาสได้เท่ากับคนที่มีสถานะทางสังคมดีกว่า ซึ่งคนกลุ่มหลังมักจะได้โอกาสนั้นง่ายกว่าอยู่แล้วโดยเปรียบเทียบ

equity vs equality

 

ทางเลือกในการสะกด

equality

อีควอลิตี – ราชบัณฑิตสภา

อีควอลิตี้ – ตามความนิยม-ตามสำเนียงไทย

อีควอลิที – Thaisionary NPCT

equity

อีควิที Thaisionary NPCT

อีควิตี – ราชบัณฑิต

อีควิตี้ –  ตามความนิยม

เอคควิตี้  เอคควิที่ – ตามเสียง (ไม่แนะนำให้ใช้ในการเขียน  เพราะคนอ่านจะนึกได้ยาก ว่ามาจากคำว่าอะไร)

ไซทไกสท์ zeitgeist หมายความว่า นิยาม และความหมาย

ไซท์ไกสท์ zeitgeist หมายถึง

  • สปิริท ของช่วงเวลานั้น
  • ความคิด อารมณ์ ความเชื่อ กระแสของสังคมในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง
  • จิตวิญญานแห่งยุคสมัย

ออกเสียงในภาษาไทย

ไซ้-ไก๊ ส

มาจาก  zeitgeist

พรีคอชันนารี แอพโพรช

การดำเนินนโยบายที่หลีกเลี่ยงอันตรายหรือความเป็นไปในการมีอันตรายหรือผลเสียได้ให้มากที่สุดเพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับประชาชน   โดยพร้อมที่จะตัดสินใจปฏิเสธหรือควบคุมทันทีเมื่อมีข้อสงสัย  โดยไม่จำเป็นต้องรอการมีข้อพิสูจน์ว่ามีอันตรายก่อนจึงจะปฏิเสธหรือควบคุม (เพราะเป็นไปได้ที่ต้องใช้เวลานานกว่าจะทราบว่ามีผลเสียเกิดขึ้นและได้เกิดผลเสียไปแล้วถึงจะรู้ได้แน่ชัด)

มักเป็นท่าทีในการวางนโยบายเกี่ยวกับ สุขภาพของประชาชนหรือนโยบายที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

มาจาก precautionary approach

ไรท์ส Rights หมายถึงอะไร เหมือนหรือต่างจากคำว่า ‘สิทธิ’ ในสังคมไทยอย่างไร

นิยามของ หลักการเรื่อง ไรท์ส rights คือ

การที่ทุกคนมีความชอบธรรมที่จะมีอำนาจบางอย่าง และมีความชอบธรรมที่จะเข้าถึงปัจจัยที่ทุกคนจำเป็นต้องได้รับอย่างเสมอภาคเท่าเทียม

human rights

ไรท์ส นี้อาจจะ เป็น  ไรท์ส  ในฐานะมนุษย์ เช่น ฮิวแมนไรท์ส

หรือในฐานะสมาชิกโดยธรรมชาติซึ่งปฏิเสธไม่ได้ของกลุ่ม  เช่น ซิทิเซน ไรท์ส

ความแตกต่าง และปัญหาในการสื่อสารในภาษาไทย 

ปัจจุบัน เรามักใช้คำว่า สิทธิ แทนที่คำว่า rights ไรท์ส และ มักจะนำไปสู่ความเข้าใจผิด และการสื่อสารที่มีปัญหาบ่อยๆ  เพราะ  คนจำนวนมากมักแปลคำว่าสิทธิเข้ากับความหมายดั้งเดิมที่เคยใช้กันจริงๆ

เดิมคำว่า สิทธิ ในภาษาไทย มีนัยยะถึง  อำนาจที่ออโธริที / สถาบัน ที่เหนือกว่า มอบให้กับบุคคลเป็นคนๆ  หรือ การที่ปัจเจกบุคคล อ้างอำนาจครอบครองเหนือทรัพยากร (เช่นการบุกเบิกป่าแล้วอ้าง สิทธิ ) ตามที่ออโธริทิที่เหนือกว่าได้อนุญาต

ส่วน ไรทส์หมายถึง ความชอบธรรมอันพึงมี  ที่ ทุกคน ได้รับตามธรรมชาติหรือด้วยโซเชียลคอนแทรคท์ ที่ถือเสมือนว่าทุกคนได้ร่วมกันกำหนด

โดยสรุป สิทธิ ในความหมายดั้งเดิมของไทย  เป็นสิ่งที่ได้เฉพาะบุคคล มีนัยยะของการเลือกให้หรือไม่ให้ เป็นสิ่งที่ได้มาจากอำนาจของสถาบันที่เหนือกว่า  มีความหมายคล้ายกับอภิสิทธิ คนที่ได้มีสถานะเหนือกว่าคนที่ไม่ได้

ไรท์ส เป็นสิ่งที่ทุกคนมี ต้องได้รับ พึงได้รับ อย่างเท่าเทียมกัน อย่างเป็นกลุ่มก้อน ไม่เลือกหน้า  ในฐานะมนุษย์ ในฐานะสมาชิกร่วมกัน  เป็นสิ่งที่สะท้อนความจริงตามธรรมชาติ หรือ ข้อตกลงร่วมกันของคนทั้งสังคม

การออกเสียงในภาษาไทย  

ไร้ , ไร้(ซ)

ทางเลือกในการสะกด

ไรท์  (จะไปซ้ำกับไรท์ ที่แปลว่าขวา หรือ  เหมาะสม ชอบธรรม)
ไรท์ส   –  NPCT

เรฟเฟอเรนซ์สำหรับอ้างอิง

rights

Rights
see Right (disambiguation). Rights are legal, social, or ethical principles of freedom or entitlement; that is, rights are the fundamental normative

 

ลิงกวิสทิค ดิสคริมิเนชัน linguistic discrimination หมายความว่าอะไร

Linguistic discrimination ลิงกวิสทิค ดิสคริมิเนชัน ลิงกวิสติค ดิสคริมิเนชัน หมายถึง

การดิสคริมิเนทที่ใช้วิธีการใช้ภาษา( เช่น สำเนียง การออกเสียง  วิธีการเลือกใช้คำ  ความสามารถในการใช้ภาษาในการพูดการเขียนได้อย่างคล่องแคล่วหรือไม่ ฯลฯ) เป็นปัจจัย

มาจาก  Languagism or Linguistic discrimination

คำที่คล้ายกัน  แลงเกวจิสม์ languagism

racism in language discrimination
stop discrimination

ปรากฎการณ์ ลิงกวิสติค ดิสคริมิเนชัน นี่มีเยอะมากในสังคมเรา แต่พอเราไม่มีคำนี้เราเลยไม่มองมันเป็นปัญหา ซึ่งนอกจากจะสร้างปัญหาปกติแล้วมันยังเป็นอุปสรรคในการเรีบนรู้ภาษาและทำความเข้าใจความคิดในคัลเชอร์อื่นๆด้วย

การแขวะคนที่ใช้คำทับศัพท์เยอะๆนี่ก็ใช่

การที่เราบังคับให้คนทุกภาคต้องออกเสียงเหมือนคนกรุงเทพ นี่ก็ใช่ แล้วการที่เราบอกว่าคุณต้องพูดแบบนี้ถึงจะได้ไลเซนส์ผู้ประกาศ มันก็คือการดิสคริมิเนท นาจา

โคโลเนียล มายด์เซท colonial mindset หมายถึงอะไร? มีจริงในสังคมไทยหรือ?

โคโลเนียล มายด์เซ็ท colonial mindset หรือ โคโลเนียล เมนทัลลิที colonial mentality  หมายถึง

วิธีคิดของคนในสังคมที่เกิดมาจากจากอิทธิพลของการเป็นโคโลนี ทั้งการเป็นโคโลนีทางตรง และทางอ้อม(เช่นประเทศไทย)  และมีผลหลังจากการเลิกเป็นโคโลนี่ไปแล้ว

อาจเกิดจากประเทศเอ็มไพร์จงใจสร้างผ่านการศึกษาและการโพรพากันดาโดยตรงหรือเกิดจากการที่อีลีทในสังคมสร้างขึ้นมาด้วยอิทธิพลจากภาวะการเป็นโคโลนีทั้งโดยตรงและทางอ้อม

ตัวอย่างประโยค 

เราจะไม่เห็นโคโลเนียล มายด์เซ็ทในลักษณะตรงไปตรงมาหรอก

แต่เราจะเห็นมันในทัศนคติว่า สีผิวของคนท้องถิ่น ไม่สวย  สำเนียงภาษาอังกฤษของเรามันน่าอาย

สำเนียงฝรั่งมันดีกว่า หรือเราออกเสียงไม่เหมือนฝรั่งมันเลยน่าอาย

ถ้าคนไทยคนหนึ่งทำอะไรที่ไม่ถูกใจเราแปลว่าเราขายหน้าต่างชาติ และการเปรียบเทียบสิ่งที่เอาเข้าจริงไม่สามารถเปรียบเทียบเชิงคุณภาพได้ในทำนองว่าคนไทยนี่แย่จัง

หรือการที่เราล้อเลียนคนเอเชียเทียบกับฝรั่ง การที่เราเลียนแบบมุขเหยียดผิวของฝรั่งมาเล่นในเมืองไทย

การที่เราคิดทำนองว่าจะต้องแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้ายในทุกเรื่องอันเป็นอิทธิพลจากภาวะ ดีไวด์แอนด์ รูลในยุคโคโลนี มันเป็นตัวอย่างโคโลเนียลมายด์เซ็ตทั้งนั้น

มาจาก colonial mindset , colonial mentality

เมคเอาท์ make out

มีกิจกรรมเกี่ยวกับเซ็กซ์ อะไรก็ได้ทุกชนิดแต่ยกเว้นการอินเทอร์คอร์ส (สอดใส่)

มาจาก  make out

คอนเซอร์เวทีฟส์ conservatives หมายความว่าอะไร

conservatives คอนเซอร์เวทีฟ หมายถึง กลุ่มคนที่เชื่อในระเบียบสังคมแบบปัจจุบัน ไม่อยากจะเปลี่ยน หรือเชื่อในจินตนาการเกี่ยวกับสังคมในอดีตว่าเป็นสิ่งดีที่ควรจะใช้เป็นต้นแบบของการเปลี่ยนแปลง

(ยุโรป ) พวกที่มีจุดยืนเกี่ยวกับสังคมแบบ คลาสสิคัล ลิเบอรัลลิสม์
(อเมริกัน)พวกที่มีจุดยืนเกี่ยวกับสังคมแบบ คลาสสิคัล ลิเบอรัลลิสม์  และ  มีแนวโน้มจะมีจุดยืนแบบคริสเตียนในเรื่องสังคม  (ซึ่งในบางเรื่องมันก็ขัดแย้งกัน)

มาจาก conservatives