Tag Archives: โซเชียล ไซโคโลจี

โคโลเนียล มายด์เซท colonial mindset หมายถึงอะไร? มีจริงในสังคมไทยหรือ?

โคโลเนียล มายด์เซ็ท colonial mindset หรือ โคโลเนียล เมนทัลลิที colonial mentality  หมายถึง

วิธีคิดของคนในสังคมที่เกิดมาจากจากอิทธิพลของการเป็นโคโลนี ทั้งการเป็นโคโลนีทางตรง และทางอ้อม(เช่นประเทศไทย)  และมีผลหลังจากการเลิกเป็นโคโลนี่ไปแล้ว

อาจเกิดจากประเทศเอ็มไพร์จงใจสร้างผ่านการศึกษาและการโพรพากันดาโดยตรงหรือเกิดจากการที่อีลีทในสังคมสร้างขึ้นมาด้วยอิทธิพลจากภาวะการเป็นโคโลนีทั้งโดยตรงและทางอ้อม

ตัวอย่างประโยค 

เราจะไม่เห็นโคโลเนียล มายด์เซ็ทในลักษณะตรงไปตรงมาหรอก

แต่เราจะเห็นมันในทัศนคติว่า สีผิวของคนท้องถิ่น ไม่สวย  สำเนียงภาษาอังกฤษของเรามันน่าอาย

สำเนียงฝรั่งมันดีกว่า หรือเราออกเสียงไม่เหมือนฝรั่งมันเลยน่าอาย

ถ้าคนไทยคนหนึ่งทำอะไรที่ไม่ถูกใจเราแปลว่าเราขายหน้าต่างชาติ และการเปรียบเทียบสิ่งที่เอาเข้าจริงไม่สามารถเปรียบเทียบเชิงคุณภาพได้ในทำนองว่าคนไทยนี่แย่จัง

หรือการที่เราล้อเลียนคนเอเชียเทียบกับฝรั่ง การที่เราเลียนแบบมุขเหยียดผิวของฝรั่งมาเล่นในเมืองไทย

การที่เราคิดทำนองว่าจะต้องแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้ายในทุกเรื่องอันเป็นอิทธิพลจากภาวะ ดีไวด์แอนด์ รูลในยุคโคโลนี มันเป็นตัวอย่างโคโลเนียลมายด์เซ็ตทั้งนั้น

มาจาก colonial mindset , colonial mentality

เลิร์นด์ เฮลพ์เลสเนส

การที่สิ่งมีชีวิตที่คิดได้ ตกอยู่ในสภาวะแวดล้อมที่พบกับความผิดหวัง ล้มเหลว และ ได้รับฟีดแบ็คทางลบติดกันเป็นระยะเวลานาน จนสร้างความเชื่อว่า ตัวเองจะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงสภาวะเหล่านี้ได้ และเลิกพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงสิ่งต่างๆในชีวิต แม้ว่าสภาพแวดล้อมอาจจะเปลี่ยนไปแล้ว หรือมีโอกาสใหม่ๆที่จะทำให้เขาเปลี่ยนแปลงมันได้ก็ตาม

บายสแตนเดอร์ เอฟเฟคท์

การที่คนจำนวนมากเห็นเหตการณ์วิกฤติอยู่ตรงหน้า แต่กลับไม่ทำอะไร เพราะคิดว่าคนอื่นคงจะทำไปแล้ว หรือพากันนิ่งเฉยเพราะได้รับอิทธิพลจากการนิ่งเฉยของคนที่อยู่รอบๆ.

การที่เราเห็นคนเยอะๆมามุงอะไรแล้วไม่ได้ทำอะไร ไม่ใช่เขาไม่แคร์หรอก มันเป็น บายสแตนเดอร์เอฟเฟคท์ มากกว่า แต่ถ้าอยู่ในเงื่อนไขเขาเจอกับเหตการณ์นั้นกันไม่กี่คน แล้วไม่มีใคร โดยทั่วๆไปแล้วมนุษย์มีแนวโน้มที่จะแอคทีฟมากกว่านี้

เซลฟ์ ฟูลฟิลลิ่ง โพรเฟซี

ปรากฎการณ์ที่ความเชื่อในบางอย่างเป็นปัจจัยหลักที่ค่อยๆก่อร่างสร้างความจริงขึ้นมาในชีวิตของคนหรือของกลุ่มคนในสังคมที่มีความเชื่อนั้นร่วมกัน จนกระทั่งคนกลุ่มนั้นเชื่อว่าความเชื่อเหล่านั้นเป็นความจริงแน่นอนเพราะมีผลลัพธ์,ซึ่งก็เกิดขึ้นเพราะปัจจัยต่างๆที่ก่อให้เกิดผลลัพธ์ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากความเชื่อที่มีอยู่, เป็นตัวยืนยัน

การที่เขามีความเชื่อว่าตัวเองจะต้องประสบความสำเร็จอย่างแน่นอนถ้าเพอร์ซิสไม่เปลี่ยนไปตามทางเลือกที่ได้เลือกไว้  ความเชื่อนั้นโดยตัวมันเองก็ทำหน้าที่เป็น เซลฟ์ฟูลฟิลลิ่ง โพรเฟซี ของเขา ที่ทำให้เขาประสบความสำเร็จได้ในวันนี้  ถ้าเราในฐานะออบเซอร์เวอร์จะถามว่า  ถึงจะเปลี่ยนทางเลือกไป เขาก็อาจจะประสบความสำเร็จอยู่ดี  ถึงแม้ไฮโปเธติคลี่อาจจะเป็นไปได้. แต่สำหรับเขาแล้ว  มันก็เป็นความจริงอย่างเดียวที่เขาประสบมา

 

สมมุติว่าเรามีความเชื่อฝังหัวว่าคนไทยทำไม่ได้หรอกตามที่ถูกปลูกฝังกันมาโดยไม่รู้ตัวให้ดูถูกคนไทยด้วยกัน. แล้วเราก็ออกแบบสังคมบนพื้นฐานความเชื่อแง่ร้ายแบบนี้ , โดยไม่ยอมมองว่าปัจจัยอะไรทำให้คนมีพฤติกรรมที่ดีกับสังคมแล้วไปเพิ่มปัจจัยนั้น,  สุดท้ายเราก็จะไม่ได้ผลลัพธ์อะไรที่ทำให้เราเชื่อว่าเรามีความหวัง  ลงท้ายแล้วเราก็หมดหวังที่จะทำอะไร แล้วพากันท่องคาถา “คนไทยมันไม่ดี คนไทยมันห่วย” แล้วส่งผ่านให้คนรุ่นต่อไป . นี่ก็เป็นเซลฟ์ ฟูลฟิลลิ่ง โพรเฟซี ที่เกิดจากข้อจำกัดที่, พูดในเชิงเมตาฟอร์, เราเองถูกโปรแกรมมาจากอดีต แล้วเราเองนี่แหละที่ไม่ยอมไปให้พ้นมันเอง